فرزندان و نوادگان

آستانه مبارکه بقاع متبرکه علویان

همان منبع،… هفتهنامهی «کویر»، شمارهی ۲۹، اردیبهشت ۱۳۷۳، ص ۴٫
در محلات سمنان، خیابان خرمشهر، بقعهای بزرگ و تاریخی وجود دارد که به امامزاده علوی معروف است. با تحقیقاتی که از سوی مرحوم آیه الله علامه حائری
[صفحه ۱۷۸]
مازندرانی دربارهی سلسله نسب مدفونین این بقاع صورت گرفته و در لوحی ثبت و در حرم مطهر نسب گردیده، مدفونین این بارگاه ده تن ذکر شدهاند که ۸ تن آنها در داخل بنا و دو تن دیگر در خارج و در صحن شرقی مدفونند و اسامی آنها عبارتند از:
۱٫ عبیدالله بن حسن، که با سایر سادات علوی در گرگان بوده، سپس به بلاد قومس مخصوصا سمنان، که در آن زمان مامن سادات ابوالفضلی و سجادی بوده است، آمده و چندی نیز قاضیالقضاه بوده است. وی در سال ۲۰۴ و ۲۰۵ هجری به سمت امیرالحاج منصوب و به حج مشرف گردید. سال وفات نامبرده باید پس از بازگشت از حج، یعنی سال ۲۰۵ هجری قمری به بعد، باشد.
۲٫ عبیدالله بن عباس ثانی، فرزند حسن بن عبیدالله بن ابوالفضل العباس (ع) و برادرزادهی عبیدالله بن حسن.
۳٫ قاسم بن علی اشرف، فرزند امام زینالعابدین (ع) و برادر ناصر کبیر پادشاه طبرستان و دیلم.
۴٫ عبیدالله اعرج بن حسین اصغر بن امام زینالعابدین (ع) که یکی از سادات جلیلالقدر و نامآور زمان خود بوده است. گویند ابوالعباس سفاح هشتاد هزار دینار مقرری برای وی تعیین کرده بود. دربارهی وفات وی روایات مختلفی وجود دارد: عدهای معتقدند وی هنگام بازگشت از خراسان با فرزندش، زینالدین علی صالح، پس از ملاقات با ابومسلم خراسانی در امروان دامغان فوت میکند و زینالدین جسد پدر را به محلات سمنان (زاوغان) میآورد. برخی عقیده دارند که ابومسلم به وسیلهی زهر وی را شهید نموده است، ولی صاحب کتاب «استظهار» مینویسد: «زینالدین جلوتر از پدر به قریهی زاوغان میرسد و خبر مرگ پدر را بعدا به او اطلاع میدهند».
۵٫ ابوجعفر محمد، فرزند قاسم بن علی اشرف، از فقها و زهاد و عباد بوده است. وی از ترس معتصم به خراسان آمد و در آنجا چهل هزار نفر با وی بیعت کردند، ولی عبدالله بن طاهر به دستور خلیفهی عباسی وی را دستگیر و به سامرا اعزام داشت و در این شهر به امر خلیفه وی را در برج معتصم، که امروز نیز وجود دارد، زندانی کردند. عدهای از مریدان وی او را آزاد ساخته و به زاوغان امروز، که از گزند خلفای عباسی
[صفحه ۱۷۹]
در امان بود، آوردند.
۶٫ عبدالله بن عبیدالله اعرج، برادر زینالدین علی صالح.
۷٫ عبدالله بن حسین اصغر، برادر عبیدالله اعرج.
۸٫ قاسم بن عبدالله بن حسین اصغر.
۹٫ قاسم بن علی بن حمزه اکبر بن حسن بن عبدالله بن حضرت عباس (ع).
۱۰٫ قاسم فرزند عبیدالله بن حسن، از علمای عالیقدر و از اصحاب فاضل حضرت امام حسن عسگری (ع) و نمایندهی آن حضرت در خراسان، گرگان و قومس بوده و در عسگریه نیز نشو و نما کرده، به طوری که در این دیار به نام «عسگری» معروف شده است.
ساختمان امامزاده به صورت یک چهارضلعی بزرگ است که از حرم، گنبد، و دو ایوان شرقی و غربی تشکیل شده است. در این بنا، کتیبه و یا سنگنوشتهای که دال بر تاریخ ایجاد بقعه باشد وجود ندارد، لیکن برابر شواهد موجود، بقعهی علویان را میتوان در زمرهی یکی از آثار تاریخی دورهی قاجاریه به حساب آورد که در زمان فتحعلیشاه قاجار ساخته شده است.
ساختمان امامزاده شامل حرم، رواقهای طرفین، دو ایوان و دو صحن شرقی و غربی وسیع میباشد. اتاق حرم، عبارت است از محوطهی مربعشکلی به ضلع ۵ / ۵ متر، که در وسط اضلاع چهارگانهی آن دربی وجود دارد. گنبد بزرگ آن بر روی ساقهای استوانهایشکل به ارتفاع ۳۰ / ۲ متر قرار دارد، محیط خارجی گنبد محاذی بام ۵ / ۲۱ متر و ارتفاع آن تا کف حرم بیش از ۵ / ۱۲ متر میباشد. در وسط حرم و زیر گنبد، دو نمای قبر گچی وجود دارد که در سال ۶۸ بازسازی شده است. داخل بقعه را با گچ سفید کردهاند و در آن کوچکترین تزیینی به چشم نمیخورد، ایوان شرقی بیش از ۵ / ۷ متر ارتفاع دارد و سطح آن به اندازهی ۶۵ / ۱ متر میباشد دیده میشود که در داخل اتاق مستطیلشکل ۴ ضربدر ۶ قرار گرفته و بر روی آن ضریح آهنی مشبک زردرنگی وجود دارد و متعلق به قاسم فرزند عبیدالله بن حسن و قاسم فرزند امامزاده اشرف است، که به همین
[صفحه ۱۸۰]
نام یعنی امامزاده اشرف هم است، و همچنین به امامزاده عسگری نیز معروف است.
صحن شرقی امامزاده در سال ۶۸ – ۶۹ توسط اوقاف سمنان با همکاری میراث فرهنگی استان توسعه داده شده و به نحو زیبایی نسبت به باغچهبندی، دیوارکشی و مفروش نمودن حیاط با سنگ قلوهای اقدام گردیده است. ایوان غربی نیز به ارتفاع ۵ / ۷ متر متصل به بقعه و مشرف به حیاط وسیع است، این ایوان هم حدود ۶۵ / ۱ متر از حیاط غربی بلندتر است و به وسیلهی ۶ پله به صحن راه مییابد. در وسط وضع شرقی و در بالای درب ورودی حرم، کتیبهای از کاشی لاجوردی مشاهده میشود که آیهی شریفه آیهالکرسی را به خط ثلث سفید بر آن نوشتهاند.
برگرفته از کتاب چهره درخشان قمر بنی هاشم ابوالفضل العباس علیه السلام نوشته علی ربانی خلخالی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *