عزاداری سقایی در قم

در شهر مذهبی قم اگرچه اکنون هیئت و عزاداری سقایی وجود ندارد، اما در قرون گذشته که ابتدای آن برای ما معلوم نیست، این عزاداری همه ساله در ایام عاشورا رایج بوده و رونق فراوان داشته است. از کیفیت عزاداری سقاهای قدیم و قرون گذشته آن اطلاع کاملی نداریم، ولی در زمان حکومت پهلوی که سالهای آخر عمر این عزاداری در قم بوده تا سال ۱۳۲۹ ش که مرحوم حاج محمد فخیمی از معنونین و محترمین شهر و اعضای معروف و مهم سقاهای قم (رحمهالله علیه) از دنیا رفته، عزاداری سقایی در قم به این کیفیت اجرا میشده که در پشت دیوار صحن حضرت فاطمهی معصومه (س) به سرپرستی و مدیریت حاج میرزا محمد فخیمی که از عاشقان با اخلاص امام حسین (ع) بوده، خیمهی بزرگی سراپا میکردهاند که دارای پنج تیرک و عمود بوده و اطراف خیمه از جمله دیوار صحن را سیاهپوش مینمودهاند و حدود بیست عدد سنگاب یا طغار بزرگ سفالی که آن روز موجود و مرسوم بوده، روی چهار پایههای چوبی بزرگ در جلو چادر نصب مینمودهاند و در بعضی از آنها آب سرد و در بعضی دیگر شربت میریختهاند و روی هر سنگاب و طغار تختهای نهاده و جامهای متعدد
[صفحه ۲۰۰]
آبخوری مینهادهاند.
سقاهای قم در ایام دهه عاشورا از صبح تا شام در زیر این چادر به مرثیه خوانی و نوحه سرایی سقایی میپرداخته و به مردم آب و شربت میدادهاند. مردم شهر و زوار حضرت فاطمهی معصومه (س) نیز به خاطر علاقهای که به ذکر نوحه سرایی سقایی داشتهاند، در زیر این خیمه اجتماع مینموده و از مرثیه خوانی و نوحه سرایی سقاها بهرهمند میشدهاند.
مداحان و نوحه سرایان خوشخوان با تجربهی قم نیز، همه ساله در این مجلس و مراسم شرکت داشتهاند. هیئت سقاهای قم در روزهای تاسوعا و عاشورا به صورت دسته جمعی و سیاه پوشیده با مشک و جام آب برای عزاداری سنتی از زیر این خیمه حرکت مینموده و به منزل مرحوم آیه الله آمیر سید محمد برقعی و مرحوم متولی باشی (تولیت آستانه) و حاج سید محمد باقر و امام جمعه وقت قم میرفته و به عزاداری میپرداختهاند و مقارن ظهر وارد صحن مطهر شده عزاداری را ختم مینمودهاند. تاریخ تکایا و عزاداری قم نیز درباره هیئت و عزاداری سقایی قم مطالبی را ذکر نموده که علاقهمندان برای استفادهی بیشتر میتوانند به آن مراجعه نمایند.
برگرفته از کتاب چهره درخشان قمر بنی هاشم ابوالفضل العباس علیه السلام نوشته آقای علی ربانی خلخالی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *